Τι είναι το Web Design;
Ο σκοπός του web design είναι να δημιουργήσει ένα δικτυακό τόπο, για να παρουσιάσει το περιεχόμενο στον τελικό χρήστη με τη μορφή ιστοσελίδων. Οι ιστοσελίδες μπορεί να περιέχουμε κείμενο, φόρμες που πρέπει να συμπληρωθούν από τον χρήστη, εικόνες, flash-άκια, αρχείου ήχου ή βίντεο, ή ακομή και Java Applets. Τέλος μην ξεχνάμε την παρουσία CSS (Cascade Style Sheets – θα τα δούμε στην επόμενη παράγραφο) κώδικα, ή κώδικα Javascript.
Ιστορικά για το Web Design
Καθώς το ο παγκόσμιος ιστός και το web design εξελισσόταν, ανάγκασε την HTML να γίνει πιο πολύπλοκη και ευέλικτη, δίνοντας την δυνατότητα να προσθέτει o designer αντικείμενα όπως εικόνες και πίνακες σε μια σελίδα. Οι πίνακες, αν και αρχικά προορίζονταν να χρησιμοποιηθούν για την απεικόνιση δεδομένων, σύντομα χρησιμοποιήθηκαν για τον σχεδιασμό διαφόρων layouts.. Με την έλευση των CSS, η λογική σχεδίασης layout με πίνακα με βάση θεωρείται ξεπερασμένη.
Με την εξέλιξη του διαδικτύου, χιλιάδες εταιρείες κατασκευής ιστοσελίδων ιδρύθηκαν παγκοσμίως για να εξυπηρετήσουν την αυξανόμενη ζήτηση είτε για εργασία, είτε για σχεδίαση ιστότοπου.
Η γραφική παρουσίαση των ιστοσελίδων (χρώματα, μεγέθη, θέση των tags στη σελίδα) πλέον δεν γίνεται μέσα από τις ιδιότητες των HTML tags, αλλά με την χρήση του CSS κώδικα. Τα Cascade Style Sheets, όπως είναι το πλήρες όνομα τους, είναι πρότυπο του W3C. Αυτή τη στιγμή είμαστε στο CSS 2.0 και το CSS 3.0 βρίσκεται σε ανάπτυξη εδώ και 10 χρόνια.
Συνήθως οι ιστοσελίδες είναι ταξινομημένες ως στατικές ή δυναμική. Στις στατικές σελίδες το περιεχόμενο ΔΕΝ αλλάζει εκτός εάν ο υπεύθυνος της σελίδας το αλλάξει μέσω κάποια εφαρμογής, πχ Adobe Dreamweaver. Στις δυναμικές ιστοσελίδες, το περιεχόμενο αλλάζει, ανάλογα με τα δεδομένα που εισάγει ο τελικός χρήστης ή σε άλλες αλλαγές (πχ η ημερομηνία αλλάζει καθημερινά) Το περιεχόμενο αυτό βρίσκεται σε βάσεις δεδομένων, οι οποίες με τις σειρά τους βρίσκονται σε κάποιο server. Γλώσσες δημιουργία δυναμικών ιστοσελίδων είναι οι PHP, ASP. Net, JSP, Ruby.
Ένας ιστότοπος είναι μια συλλογή από πληροφορίες (κείμενο, φωτογραφίες, βίντεο) για ένα συγκεκριμένο θέμα. Υπάρχουν πολλές πτυχές σε αυτή τη διαδικασία, και από τη ραγδαία ανάπτυξη του Διαδικτύου, προκύπτουν ακόμη περισσότερες. Για τις μη εμπορικές ιστοσελίδες, οι στόχοι μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το επιθυμητό της προβολής και της ανταπόκρισης των χρηστών. Για τις εμπορικές ιστοσελίδες, οι βασικές πτυχές του σχεδιασμού είναι:
1. Το περιεχόμενο: η ουσία, καθώς και παρεχόμενες πληροφορίες να καλύπτουν ένα θέμα όσο περισσότερο γίνεται. Επίσης, αν ο ιστότοπος προσφέρει προϊόντα ή υπηρεσίες, θα πρέπει να δίνει στον χρήστη επιπλέον δυνατότητες, πχ live chat για τεχνική υποστήριξη.
2. Η χρηστικότητα: Σαφέστατα ο δικτυακός τόπος θα πρέπει να είναι φιλικός προς το χρήστη, όπου τα μενού θα είναι απλά και κατανοητά, και οργανωμένα σε σχετικές ενότητες μεταξύ τους.
3. Η εμφάνιση: Τα γραφικά και το κείμενο θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα ενιαίο ύφος και να υπάρχει μία φυσική ροή. Το στυλ θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο τι προσφέρει ο ιστότοπος, όπως επίσης να έχει και χρωματικές επιλογές ξεκούραστες για τα μάτια.
4. Δημοφιλής Ιστότοπος: Ο ιστότπος πρέπει επίσης να είναι εύκολο να βρεθεί μέσω των μηχανών αναζήτησης και να υπάρχουν παραπομπές σε αυτών από άλλες ιστοσελίδες.
Οργάνωση σχεδιασμού ενός Ιστότοπου
Πριν από τη δημιουργία ενός δικτυακού τόπου, είναι σημαντικό να αφιερώσετε χρόνο για να σχεδιάσετε ακριβώς αυτά που χρειάζεστε. Εξετάζοντας ενδελεχώς το τι ακριβώς θέλετε να κάνετε καθορίζεται εν τέλει πως πρέπει να είναι ο ιστότοπος σας. Ας δούμε παρακάτω μαζί κάποια θέματα που θα σας απασχολήσουν πριν μπείτε στην διαδικασία του σχεδιασμού.
Σκοπός του Ιστότοπου
Είναι απαραίτητο να ορίσετε τον σκοπό της ιστοσελίδας, μιας και ορισμός του σκοπού είναι ουσιαστικά η αφετηρία της συνολικής προεργασίας που πρέπει να κάνετε πριν ξεκινήσετε να γράφετε κώδικα.
Ο σκοπός σας πρέπει να εμπεριέχει τις δύο εξής αρχές:
1. Να καθορίσετε τι θέλετε να προσφέρει ο ιστότοπος σας ανεξαρτήτως αν είναι εμπορικός ή όχι
2. Τι θέλετε εσείς να πάρετε από τους χρήστες. Ένας σαφής καθορισμένος σκοπός, θα βοηθήσει στην υπόλοιπη διαδικασία μιας και θα υπάρχουν οι αρχές μέσα στις οποίες θα κινηθείτε. Επίσης να καθορίζετε βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους για τον ιστότοπο, έτσι ώστε να μπορείτε να τον τροποποιείτε και να τον εξελίσσετε στο μέλλον.
Σε ποιους απευθύνεστε
Καθορίζοντας της το target group που θα απευθυνθείτε είναι μία άλλη διαδικασία κλειδί την οποία πρέπει να υλοποιήσετε πριν ξεκινήστε τον σχεδιασμό του δικτυακού τόπου. Εάν απευθύνεστε σε νεανικό κοινό πχ. η εμφάνιση του ιστότοπου θα πρέπει έχει και το ανάλογο νεανικό ύφος.
Επίσης σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι παρατηρήσεις του target group όταν επισκέπτονται τον ιστότοπο σας. Συγκεντρώνοντας τις παρατηρήσεις αυτόματα έχετε υλικό για ανατροφοδότηση. Η ανατροφοδότηση, αλλιώς γνωστό ως feedback, δίνει την δυνατότητα στον σχεδιαστή - διαχειριστή να «δει» τον ίδιο τον ιστότοπο του μέσα από τα μάτια του target group. Έτσι συγκεντρώνονται ιδέες αλλά και υλικό γενικότερα, για την εξέλιξη – διόρθωση του ιστότοπο.
Περιεχόμενο
Η οργάνωση και η αξιολόγηση του περιεχομένου εξαρτάται από τον σκοπό που έχετε ορίσει. Συλλέγοντας το κατάλληλο περιεχόμενο και οργανώνοντας το ανάλογα με τις ανάγκες του target group, είναι ένα σημαντικό βήμα στην εξέλιξη της συνολικής εργασία που έχετε να κάνετε πριν ξεκινήσετε τον σχεδιασμό. Κατά τη διάρκεια συλλογής του περιεχομένου, θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα εάν υπάρχει υλικό το οποίο δεν καλύπτει τους στόχους σας, , και αν βρείτε τέτοιο να το απομακρύνεται. Μία καλή πρακτική είναι η δοκιμή - έλεγχος του περιεχομένου απέναντι σε ένα κοινό που θα λειτουργήσει ως tester group, με σκοπό να βρεθούν οι όποιες αδυναμίες του, αλλά και να συγκεντρωθούν μερικές από τις ανάγκες – απαιτήσεις του κοινού.
Το επόμενο βήμα είναι να οργανώσετε το περιεχόμενο σε βασικές δομές και να πραγματοποιήσετε την ταξινόμηση βάση αυτών των δομών. Μη ξεχνάτε ότι το περιεχόμενο μεταξύ του συνδέεται ποικιλοτρόπως, οπότε καλό θα ήταν να φτιάξετε και τις σχέσεις που υπάρχουν. Οι σχέσεις αυτές θα χρησιμοποιηθούν μετά στα μενού, αλλά και στη διεπαφή γενικότερα, έτσι ώστε να αυξήσετε την χρηστικότητα του ιστότοπου σας.
Web Design και ΑΜΕΑ
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και τους συνανθρώπους μας με αναπηρίες, όποιες και να είναι αυτές. Υπάρχει μία ειδική κατηγορία αρχών σχεδίασης για τα ΑΜΕΑ.
Σχεδίαση για άτομα με πρόβλημα όρασης
Υπάρχουν συνάνθρωποι μας, οι οποίοι έχουν πρόβλημα στον διαχωρισμό χρωμάτων μέχρι την πλήρη τύφλωση. Οι χρήστες αυτοί έχουν προβλήματα κατανόησης των εικόνων που δεν συνοδεύονται από περιγραφή του. Χωρίς περιγραφή ο εν λόγω χρήστης δεν γνωρίζει τίποτα για την εικόνα και τι σκοπό εξυπηρετεί. Τα άτομα με πρόβλημα διαχωρισμού χρωμάτων έχουν πρόβλημα να ξεχωρίσουν σχεδιαστικά στοιχεία (συμπεριλαμβανομένων κειμένου), των οποίων τα χρώματα δεν έχουν μεγάλη αντίθεση από τα στοιχεία γύρω τους (συμπεριλαμβανομένου του φόντου ή του χρώματος της σελίδας).
Οι ιστότοποι που απευθύνονται συγκεκριμένα σε άτομα με πρόβλημα όρασης θα πρέπει να είναι φτιάγμενοι έτσι ώστε να χρησιμοποιούνται και από έναν μη-οπτικό browser, όπως ένα πρόγραμμα ανάγνωσης οθόνης ή αλλιώς screen reader . Ο screen reader είναι ένας browser, που απαγγέλει το κείμενο της ιστοσελίδας καθιστώντας το προσβάσιμο στους εν λόγω χρήστες.
Σχεδίαση για άτομα με προβλήματα ακοής
Ομοίως με τα πρόβληματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με προβλήματα όρασης, είναι εκείνα που αντιμετωπίζουν οι χρήστες με προβλήματα ακοής. Οι χρήστες με προβλήματα ακοής δεν έχουν κανέναν τρόπο κατανόησης των πληροφοριών που ανακοινώνονται με ήχο. Η λύση είναι κείμενα και εικόνες.
Σχεδίαση για άτομα με σωματικές αναπηρίες
Εάν δεν είστε σωματικά ανάπηροι, είναι δύσκολο να φανταστείτε πώς είναι η online εμπειρία. Για παράδειγμα, έχετε ποτέ προσπαθήσει να πλογηθείτε σε μια ιστοσελίδα χωρίς το ποντίκι σας; Αν δεν λάβατε υπόψιν τα άτομα αυτά και τις ανάγκες τους κατά τη δημιουργία του ιστότοπου τότε τα άτομα αυτά τα χάσατε ως πιθανούς χρήστες.
Σχεδίαση για άτομα με γνωστικές και νευρολογικές αναπηρίες
Οι ιστότοποι μπορεί να είναι περίπλοκοι, και η εξεύρεση των πληροφοριών που θέλουμε μπορεί να είναι δύσκολη. Η κατάσταση δεν βοηθάται από ιστότοπους που χρησιμοποιούν υπερβολικά περίπλοκο σχεδιασμό, ασυνεπή πλοήγηση και άσκοπο επαναλαμβανόμενο animation. Αυτά τα στοιχεία σχεδιασμού δημιουργούν προβλήματα για τους χρήστες με γνωστικές και νευρολογικές αναπηρίες, και μπορούν να κάνουν ορισμένους ιστότοπους εντελώς απρόσιτους για αυτούς.
